RUUD VAN MEGEN

(Vroege) Jeugd

Fervent voetballer, tekenaar, schaker, pianospeler, lezer en filmhuisbezoeker. In 1972 de jongensdroom van een voetbalcarrière ten grave gedragen, in 1976 een piano-carrière terzijde geschoven, in 1977 de idee om naar de kunstacademie te gaan opgegeven, in 1978 besloten dat professioneel schaken geen optie was. De conclusie: overal wel enig talent voor, maar nergens genoeg.

Vroege wapenfeiten:

1967 – 1969

1969 – 1972

1976

1977

1978

1972 – 1978

Rudi van Megen (schoolfoto)

Opleidingen

1972 - 1978

1978 – 1981

1981 – 1986

Afgesloten met doctoraal examen in 1986

Werkzaamheden als acteur, dramaturg, regisseur en schrijver

1979 – 1981

Terwijl leeftijdgenoten opgeleid werden op toneelscholen vertaalden en bewerkten wij al (inter)nationale toneelstukken, en voerden werk op dat in Nederland nog niet gespeeld was. Het studententoneel was als broedkamer net zo waardevol als een reguliere toneelschool.

O.a. regisseur Mike van Diem ontmoet bij deze club.

1979/ 1980

Producent: Studium Generale Utrecht.
Tournee door Nederland.
Theater.

1981/1982

Deze periode is heel belangrijk geweest. Ik was in de gelegenheid om de Schaubühne am Hallischen Ufer bij hun repetities te mogen bezoeken, een geweldige ervaring. In Wenen zag ik werk van George Tabori. Eveneens een bepalende ervaring.

1983

Produktie: Universiteitstheater
Theater.

1983/1984

Bijzondere tijd gehad met deze produktie van Chaim Levano, en vriendschappen opgedaan voor het leven. Wat minstens net zo belangrijk is.

1984

Een jaar aan dit ding gewerkt, geïnspireerd door Jan-Pieter Koch. De eerste avondvullende produktie met scènes en liedjes die ik op papier kreeg. Tot daar aan toe was het bij sketches en scènes gebleven, nu had ik iets gemaakt met een kop, een midden en een staart, en het publiek was enthousiast. Ik had voor mijzelf op dit moment nog een leven als acteur in gedachten, dus ik raakte ervan in de war. Heel lang heb ik daarom niets meer geschreven na deze voorstelling.

1984

Schitterende tijd in Rome. Veel feesten in de Villa Borghese, met de kunstenaars uit alle windhoeken die de Prix de Rome gewonnen hadden. Tom Felleghy heette eigenlijk Tamas Fellegi, een Hongaar, die in Rome een acteursbureau had. Maar voornamelijk was hij acteur in van alles en nog wat, meestal tweederangs, maar hij had wel samen met mijn lievelingsacteur Klaus Kinski en met bijvoorbeeld Bud Spencer in spaghetti-westerns gespeeld.

Zijn acteurscarrière vatte hij samen met:
“Ich war Gross, Ich war blond, und Ich konnte reiten”.
Dus: “Ik was groot, ik was blond, en ik kon paardrijden.” Al deze bijzonder belangrijke kwalificaties voor het acteurschap bezat hij in ruimte mate, en in de wereld zoals die was na de Tweede Wereldoorlog, was Felleghy daarmee in de Italiaanse filmindustrie een kandidaat voor optredens in Italo-westerns.

Tom zag in mij een acteur voor Fellini, die altijd op zoek bleek naar ‘gezichten’. Buitenlanders werden gewoon nagesynchroniseerd in Italië, dus mijn gebrekkige Italiaans was geen probleem. Ik kreeg een artiestennaam aangemeten, en wel “Rodolfo Il Olandese”, er werden filmsterrenfoto’s van mij gemaakt, en daarna begon het leuren met mij bij Fellini. Want, zoals Tom beslist zei: “Du hast kein Gesicht für Coca-Cola”. Waarmee hij doelde op de vele reclames waarin hij acteurs uit zijn stal liet opdraven. Kein Gesicht für Coca-Cola dus, maar wel een gezicht voor Fellini. Die castte op dat moment een nieuwe film, waarvan ik de titel niet kende. Deze film is er achteraf wellicht ook niet gekomen, want Fellini’s eerste film na “E la nave va” is “Ginger e Fred” geworden, twee jaar later.

Ruud van Megen, Rome 1984

Mijn casting verliep goed en Felleghy was opgetogen. Fellini was geïnteresseerd. In Rome was het Talk of the town als bekend werd dat Fellini weer aan iets werkte. Als je daar deel van uit mocht maken, werd de cappuccino op allerlei plaatsen gratis.

Maar ik had niet veel geld meer. Ik was naar Rome gegaan van de kleine gage die ik had verdiend met het opvoeren van “De overwinning op de zon” in München. Dat geld raakte op, en Fellini’s project werd steeds uitgesteld. Felleghy vond dat ik dan toch maar reclames moest gaan doen, maar daar had ik geen trek in. Ik ging met mooie verhalen en herinneringen terug naar Amsterdam om mijn studie weer op te pakken en af te studeren. Tegen Felleghy zei ik dat hij me immers in Amsterdam ook kon bellen. Als de film doorging zou ik weer naar Rome reizen.

Maar achteraf kunnen we stellen dat Fellini het project waaraan hij werkte in de zomer van 1984 niet heeft doorgezet. Later is hij zoals gezegd aan “Ginger e Fred’ gaan werken.

1986

Theater

Kleine produktie dit, maar vriendschap met Ian er aan overgehouden.

1986

Spel: o.a. Reinier Bulder, Frans van Deursen en Menno van Beekum
Theater.

1986

Regie: Albert Wulffers
Film/video

Ruud van Megen, Acteur 1980

1987

Eerste Koerdische stuk buiten Koerdistan opgevoerd, volgens Ibrahim. Eigenaardige productie, interessante mensen ontmoet.

1988/1989

Met John heb ik enige stukken gemaakt. John Leerdam is later lid van de Tweede Kamer geworden voor de PvdA.

1988

1988

Dit stuk werd in één dag geschreven, nadat ik had meegemaakt dat een vriend in een psychose raakte. Het was mijn belangrijkste stuk tot dan toe, zeer kort, maar authentiek en poëtisch. Op verzoek van een dramaturg heb ik het ingestuurd voor de eenakterprijs. De ‘prijs’ was dat het stuk werd opgevoerd door een amateurtheatergroep. Ik ben met plezier naar een Noord-hollands dorp afgereisd om dat bij te wonen.

1988

“De stukgedanste schoentjes”
Scenario voor een avondvullend danstheater

Ik ging lange tijd meer met dansers om dan met toneelmensen. Opus One vroeg mij een sprookje van Grimm als uitgangspunt te nemen voor een avondvullende dansvoorstelling. Ik had geen idee of het zou werken, iets bedenken voor dansers, iets zonder taal, maar alleen met handelingen. MaariIk heb er met veel plezier aan gewerkt en later nog een paar keer geholpen met dramaturgie bij Opus One.

1989

Met o.a. Peter O’Toole, Colin Firth, Marie Trintignant, Andréa Ferréol en Gottfried John.
Film

Ik figureerde in deze film als violist, om dichtbij het maakproces te zijn zodat ik het kon bestuderen. Op dat moment was “Wings of fame” een van de duurste produkties die in Nederland ooit waren gerealiseerd, met een keur aan beroemde buitenlandse acteurs. Ik werd niet teleurgesteld. Het was schitterend om Andréa Ferréol en Peter O’Toole van dichtbij aan het werk te mogen zien.

1989

Willem van de Sande Bakhuyzen kende ik al van de tijd dat ik geregeld in Maastricht was in het huis van Herbert Janse, de man die later voor bijna al mijn stukken de decors heeft ontworpen.
Willem studeerde toen korte tijd aan de acteursopleiding daar.
In 1989 had Willem zich al ontwikkeld tot een interessante regisseur en ik kwam op het idee om hem eens de stukken te laten lezen die bij mij in de la lagen. Theater Bellevue had bij monde van de dramaturg daar, Helen de Zwart, al laten weten belangstelling te hebben. Willem wilde “De schrijver en de uitgever” graag opvoeren. Er was geen geld, maar het theater werd gratis ter beschikking gesteld. De acteurs kwamen het stuk instuderen nádat het seizoen voorbij was bij de gezelschappen waar ze bij aangesloten waren. Anders hadden ze geen tijd gehad. Peter Blok en Pierre Bokma waren op dat moment al drukbezette acteurs.

De opvoering was uitstekend en het premièrepubliek was zeer geamuseerd. “De schrijver en de uitgever” is voor mij de stap geweest naar een groter publiek en naar een professioneel schrijversbestaan.

1990

“De Kompaan” was de voortzetting van Scholengroep Centrum. Toen ik net met theater begon was “Centrum” als podium van hedendaags theater een begrip, met artistiek leider Peter Oosthoek en dramaturg Carel Alphenaar. De Scholengroep was een afsplitsing, speciaal bedoeld om jongeren met theater in aanraking te brengen.
Ik ben bij De Kompaan terecht gekomen op voorspraak van Maria Goos, met wie ik later nog zou samenwerken aan “Pleidooi”. Maria had een paar jaar voor De Kompaan geschreven en ging er nu weg. Ik heb het twee jaar van haar overgenomen.

1991

Ik beschouw de arbeidsmarkt-satire “Uiteengaan in subgroepen”als mijn beste toneelstuk, uiteraard in deze opvoering ervan van Willem van de Sande Bakhuyzen. Het is doodzonde dat dit stuk maar één keer is opgevoerd, en alleen te zien was in Amsterdam. Weliswaar kwamen er extra voorstellingen, maar dit had door veel meer mensen gezien moeten kunnen worden. een publiekssucces, met rijen voor de kassa. Uitstekende regie van Willem, een gekmakend, sarrend Salvation Army achtig liedje van Jan Pieter Koch dat het publiek al hoort als het de zaal in loopt, en uitstekend spel van alle acteurs. Iets dat zo feestelijk is en zo veel kwaliteit heeft, stemt weemoedig. Je weet als schrijver dat het niet herhaalbaar zal zijn. Je kunt zoiets hilarisch nooit nog een keer schrijven, en het zal ook nooit meer zó geïnspireerd vertolkt kunnen worden.

1991

Dit was een mindere regie van John. “Gebakken oorschelp” was een geestige satire, maar John liet de acteurs vreemde gestileerde bewegingen uitvoeren. Een beetje de mode in die dagen.

1991

Mijn eerste en laatste regie met professionele acteurs. Ik had zóveel problemen om de acteurs aan te sturen, dat ik steeds meer bewondering voor Willem begon te krijgen, die dit zo goed kon. Ik heb me hierna beperkt tot schrijven.

1991

1992

1992

Marcelle Meuleman had ervaring met theater gebaseerd op improvisaties van acteurs. Het was voor mij een interessant proces, om te proberen uit wat acteurs bij elkaar improviseren een bruikbare tekst te maken. Het werd een levendige voorstelling, maar deze werkwijze moet je denk ik jarenlang met een vaste groep mensen erin slijpen, voor je tot een hoog niveau kunt komen.

1992

Voor het eerst bij een serie, op verzoek van Marc Nelissen. Leuke, moedige man. Wel wennen. In het theater was ik nog gewend een onbeperkte tijd aan iets te werken. Het kon snel af zijn, of je kon er lang over doen. Nu moesten er vele afleveringen gemaakt worden in één jaar. En jouw afleveringen mochten qua stijl niet veel afwijken van die van iemand anders. Bij deze serie is me dat niet gelukt. Gelukkig kwam Paul-Jan Nelissen, de broer van Marc, erbij. Die bleek dit metièr goed te beheersen. De serie zelf was een publiekssucces.

1992/1993

12 Steden 13 ongelukken was de speeltuin voor jonge schrijvers bij de VARA. Zo’n speeltuin moet er altijd zijn om jonge mensen aan een vak te laten wennen.

1993

Theater

1993/1994

“Pleidooi” was een mooie ervaring, al was ik er maar één jaar bij. Daarna ben ik weggegaan om aan een zeer grote produktie te werken, samen met Jean van de Velde, die helaas nooit tot verfilming is gekomen. Anders had ik het derde seizoen ook nog doorgewerkt. In de tijd van “Pleidooi” had ik meerdere aanbiedingen. Ik koos voor “Pleidooi” omdat Maria Goos me een aflevering liet zien, de serie was op dat moment nog niet uitgezonden. Ik zag meteen dat het in art direction, camerawerk, regie en spel een klasse had die ik nog nooit op de Nederlandse televisie had gezien. Alles was op film gedraaid, uiteraard. Alleen de producties van Frans Weisz hadden deze kwaliteit, maar bij “Pleidooi” viel meteen het camerawerk me op. Niet voor niets heeft Rogier Stoffers een grote carrière gekregen. “Pleidooi” is het ankerpunt van een tijd dat de Nederlandse televisie de ambitie had om kwaliteitsdrama te willen maken. Het adviesbureau McKinsey had aanbevolen om meer geld in kwalitietisdrama te investeren, omdat drama de mensen aan een zendgemachtigde zou binden, het werkt ‘identiteitsbevestigend’. De generatie kunstenaars die aan “Pleidooi” werkte, heeft hiervan de vruchten geplukt. Er was veel mogelijk, en er werd goed betaald.

1994

Hans Dagelet had “Uiteengaan in subgroepen” gezien en me naar aanleiding daarvan gevraagd of ik met hem wilde gaan samenwerken. Het was een eer om daarop in te gaan. Hans is een bijzondere kunstenaar, vanaf mijn middelbare schooltijd had ik heb gevolgd, eerst bij “Baal”, later als freelance-acteur. Vooral het miniatuurtje “Kwelling”, met Pierre Bokma samen, was indrukwekkend.

De schrijver Céline had op allebei in onze jeugd een grote invloed gehad. Onze versies van “Reis naar het einde van de nacht” bleken op dezelfde pagina’s driftige potloodstrepen te bevatten.

Voor deze voorstelling zijn we samen de vertaler gaan opzoeken, Many Kummer. Ik herinner me een flatje ergens in den lande. Met daarin de man die ons deze prachtige vertaling had geboden. Het was een soort bedevaart. De voorstelling werd geïnspireerd muziektheater. Horsthuis had zijn werk ook goed gedaan. De kranten schreven: “Virtuoos taalconcert”. En dat was het ook.

1994

Van tijd tot tijd wentelde ik me weer in de wereld van John Leerdam en de politieke statements over Minderhedenproblematiek. Vooral interessant was het om te zien dat de theaterkritiek een onderscheid leek te maken tussen ‘regulier theater’ en ‘minderhedentheater’. Het is een vicieuze cirkel. Kunstenaars die geboren zijn buiten Nederland krijgen subsidie als ze ‘doelgroeptheater’ maken, maar daarmee keren ze serieuze critici van zich af, want die zijn geïnteresseerd in persoonlijk theater, geen doelgroeptoneel. Vervolgens krijgen de allochtone theatermakers dus een allochtonenstempel. Maar als ze dat stempel niet willen, als ze als reguliere kunstenaar de competitie aan willen gaan, kunnen ze wellicht niet werken, want dan krijgen ze geen subsidie.

1995

Een mooi gegeven op papier, De pianiste, gebaseerd op “De tuinman en de dood” van P.N. van Eyck. Maar als film niet helemaal gelukt. Ondanks dat ondergetekende zelf ontroerd raakte.

1995

Zonder twijfel is de lezing van “De Egyptische Schaatser” door Hans Dagelet een hoogtepunt geweest voor mij uit mijn leven als theaterbezoeker. Dat ik het zelf heb geschreven doet er niet toe. Dit was een magische middag. Niet voor niets liet Adriaan van Dis de lezing niet veel later nog een keer ‘doen’ door Dagelet toen hij zijn favoriete theateravond mocht vormgeven over alles wat met buitenlanders te maken had in De Balie.

1996

Sinds het werk aan deze opera heeft het gegeven met niet meer verlaten. Het project “François Guyon” is nog lang niet af.

1996

1997

Vele prijzen, waaronder de Academy Award voor Best Foreign Film.

“Karakter” is uiteraard een bepalende ervaring geworden voor iedereen die eraan heeft meegewerkt. Het is nu een soort legende geworden, vooral omdat Mike van Diem daarna (nog) geen film heeft gemaakt. Ik zie “Karakter” behalve als een uiting van het talent van Van Diem vooral ook als een culminatiepunt van het talent van de generatie makers van “Pleidooi”. Het Paleis van boem voor de muziek, Rogier Stoffers op camera, Mike als belangrijkste regisseur van “Pleidooi”, ik als co-auteur bij “Pleidooi”. Een bijzondere samenwerking, een goed team. Jammer dat dit team slechts één film heeft gemaakt en daarna uit elkaar gevallen is.

1998/1999

De voorstelling “De Egyptische Schaatser” was minder magisch dan de lezing van het stuk. Desondanks een memorabele rol van Sabri saad El Hamus. Jammer genoeg was dit de laatste samenwerking tussen mij en Willem. Hij was mijn regisseur, ik had altijd het gevoel dat hij mijn werk begreep. Zoiets is goud waard, en je vindt het niet makkelijk nog eens bij iemand anders.

Willem van de Sande Bakhuyzen

1999

Inzending voor de Prix Europa in de categorie “Radio drama”.
2^e Plaats aldaar voor “The Egyptian Skater”.

Zie deze link:
http://www.prix-europa.de/en/archive/archiv/1999/

“De Egyptische Schaatser” is uiteindelijk dus door drie uitstekende acteurs vertolkt. Leo Knikman leverde bovendien een wereldprestatie met zijn geluidsbeeld bij dit hoorspel.

Heel bijzonder dat de tekst in heel Europa aansprak. Naar aanleiding van de aanbevelingen op de Prix Europa en het geld dat het Theater Instituut Nederland uitgaf aan een goede vertaling, werd “De Egyptische Schaatser” in vele Europese landen uiteindelijk uitgezonden op de radio.

2000-2001

Jammer genoeg werkte het O.M. als ‘arena’ niet zo goed als de advocatuur. Daarbij waren er op onenigheden over de te varen koers. Daardoor werd de serie geen groot succes. Maar wel weer een vriendschap erbij, die met Marieke van der Pol.

2001-2002

All Stars, de serie”
Voetbalcomedy, spin-off van de film “All Stars” uit 1997. Medewerking aan seizoen 2 en 3 van de serie.
Script: Jean van de Velde, Robert Alberdingk Thijm, Frank Ketelaar, Ruud van Megen Regie: Jean van de Velde, Joram Lürsen, Jack Wouterse
Spel: Antonie Kamerling, Isa Hoes, Frank Lammers, Kasper van Kooten, Raymi Sambo, Cas Jansen, Peter Paul Muller, Daniël Boissevain, Jack Wouterse
Producent: Rolf Koot/VARA
Televisie.

“All Stars” werd zeer populair in den lande. Ik schaamde me af en toe voor de flauwe grappen die we hadden verzonnen, maar het ging erin als koek. Dat heb ik een keer aan den lijve ondervonden toen ik bij Ajax was, in de rust bij de business club. Zo gauw men doorhad dat ik aan All Stars had meegeschreven, werd ik omringd door enthousiaste jongens, jonge mannen en oude mannen, die me hun favoriete scènes kwamen vertellen. En dat waren er heel veel. Schitterend. Als je televisie maakt, heb je geen idee van de impact die het kan hebben. Anders dan bij theater en film kun je niet deel zijn van het publiek, waardoor alles wat je voor televisie bedenkt zowel voor iedereen als voor niemand kan blijken te zijn. Het is een vervreemdend medium.

2003 – 2004

De enige soap-achtige serie waar ik ooit aan heb gewerkt. Met veel plezier wederom, door Simone, het prettige team en de prettige producent. En Pollo de Pimentel is een feest om mee te werken.

2003

Theater.

De laatste samenwerking met Hans Dagelet, en tevens de laatste voorstelling die de grote theatermaker Lodewijk de Boer heeft gemaakt voor zijn dood. Hij werd ziek tijdens het werkproces aan deze voorstelling en Esther nam het over.

2004/2005

Keyzer & de Boer Advocaten was lange tijd een feest om aan te werken. Prachtig schrijversteam, goede acteurs. Er was alleen beduidend minder geld dan bij “Wet en waan” en “Pleidooi”. Er moest bovendien méér gedraaid worden dan bij bovengenoemde series. Het werktempo was moordend. Er was ook een verschil van inzicht: ik vond dat de serie moest gaan over de advocaten, en dus ook over hun privé-leven, en de omroepen vonden dat het voornamelijk om de zaken moest draaien, zodat iedere aflevering op zichzelf zou staan, en uitgezonden kon worden in een volgorde die de omroep zelf kon bepalen.

Achteraf zagen de omroepen ook in dat ze hiermee een belangrijk element dat verdieping had kunnen geven, hadden weggesneden. Desondanks werd de serie populair, of misschien juist vanwege deze aanpak. Wie zal het zeggen. Keyzer & De Boer won echter geen prijzen, zoals “Pleidooi”, “All Stars” en “Meiden van de Wit”. Op een of andere manier is de serie dus tussen de wal en het schip belandt. Naar mijn idee, maar ik ben koppig, komt dat omdat de schrijvers hier niet hun plan hebben mogen volgen om er een serie over echte mensen van te maken, met echte problemen. Los van de ‘zaken’, dus.

2005

2007